Butan-1,4-diol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Identifikation | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
IUPAC navn | Butan-1,4-diol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Synonymer |
1,4-butandiol |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
N o CAS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
N o ECHA | 100.003.443 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
N o EF | 203-786-5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
SMILE |
C (CCO) CO , |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
InChI |
InChI: InChI = 1 / C4H10O2 / c5-3-1-2-4-6 / h5-6H, 1-4H2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Udseende | Farveløs viskøs væske | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kemiske egenskaber | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Brute formel |
C 4 H 10 O 2 [isomerer] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Molar masse | 90,121 ± 0,0045 g / mol C 53,31%, H 11,18%, O 35,51%, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dipolært øjeblik | 2,5 D | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Molekylær diameter | 0,574 nm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Fysiske egenskaber | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
T ° fusion | 20 ° C | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
T ° kogning | 230 ° C | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Opløselighed | blandbar med vand | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Opløselighedsparameter δ | 24,8 MPa 1/2 ( 25 ° C ) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Volumenmasse | 1,02 g · cm -3 ( 20 ° C ) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Automatisk tænding temperatur | 370 ° C | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Flammepunkt | 130 ° C (lukket kop) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Eksplosionsgrænser i luft | 1,8 vol .-%, 67 g / m3 15,7 vol-%, 585 g / m3 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Mættende damptryk | < 0,1 mbar ( 20 ° C | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Termokemi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
C s |
ligning:
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Optiske egenskaber | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Brydningsindeks | 1,4443 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Forholdsregler | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
NFPA 704 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 1 0 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Direktiv 67/548 / EØF | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Xn Symboler : Xn : Sundhedsskadelig R-sætninger : R22 : Farlig ved indtagelse. R-sætninger : 22, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Økotoksikologi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
DL 50 |
2062 mg · kg -1 (mus, oral ) 1650 mg · kg -1 (mus, ip ) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
LogP | -0,83 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Relaterede forbindelser | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Isomer (er) |
butan-1,2-diol butan-1,3-diol butan-2,3-diol |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Enheder af SI og STP, medmindre andet er angivet. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Den 1,4-butandiol er en kemisk forbindelse af familien af dioler bestående af en kæde af butan , som har en hydroxylgruppe ved hver ende. Det er en af de fire stabile isomerer af butandiol .
Det kommer i form af en tyktflydende, farveløs væske.
Butan-1,4-diol opnås industrielt ved hydrogenering af but-2-yne-1,4-diol , selv opnået ved omsætning af acetylen med to ækvivalenter methanal . Denne type acetylenbaseret proces er en illustration af det, der kaldes "acetylen- kemi " eller " Reppe-kemi ", opkaldt efter den tyske kemiker Walter Reppe, der er en af grundlæggerne.
Butan-1,4-diol kan også produceres industrielt ved dampfasehydrogenering af estere og anhydrater af maleinsyre og ravsyre .
Dette produkt kan nu biobaseres : Genomatica (et genomatikfirma med base i San Diego ) genetisk modificeret E. coli til at metabolisere sukker til butan-1,4-diol.
Butan-1,4-diol anvendes industrielt som opløsningsmiddel og til fremstilling af plast , elastiske fibre og polyurethaner . I organisk kemi tillader butan-1,4-diol syntese af γ-butyrolacton (GBL) (reaktion ved 200 ° C i nærværelse af ruthenium som katalysator ). I nærværelse af phosphorsyre ved høj temperatur dehydrerer den til dannelse af et meget anvendt opløsningsmiddel, tetrahydrofuran (THF).
Den årlige globale produktion af 1,4-butandiol anslås til en million ton, prissat til omkring to tusind dollars pr. Ton i 2005. Omkring halvdelen er dehydreret til THF for at producere fibre af spandex- type . Den største producent er den tyske kemikoncern BASF .
Butan-1,4-diol bruges også som et rekreativt lægemiddel , kendt som "One Comma Four", "One Four Bee" eller "One Four BDO". Det har lignende virkninger som gamma-hydroxybutyrat (GHB), et metabolisk produkt af butan-1,4-diol
Butan-1,4-diol omdannes til GHB via GHBAL af enzymerne alkoholdehydrogenase og aldehyddehydrogenase med forskelle i niveau mellem individer, hvilket forårsager forskellige effekter hos forskellige brugere. Da disse enzymer også er ansvarlige for metabolismen af alkohol, er der en stor risiko for interaktion mellem de to processer. Akutpatienter, der overdoserer alkohol og 1,4-butandiol viser ofte symptomer på ethanolforgiftning i starten , og derefter, når ethanol metaboliseres, er metabolisme af 1,4-butandiol i stand til at konkurrere med brugen af enzymer og en anden periode af forgiftning finder sted, når butan-1,4-diol omdannes til GHB.
Butan-1,4-diol ser ud til at have to typer farmakologiske handlinger. De vigtigste psykoaktive virkninger af butandiol skyldes dets omdannelse til GHB. Imidlertid mistænkes 1,4-butandiol at have farmakologiske virkninger svarende til alkohol, og som ikke skyldes denne omdannelse.
I USA overvåges ikke 1,4-butandiol føderalt, men en række stater har klassificeret det som et kontrolleret stof. Dets føderale forbud synes usandsynligt i betragtning af det store antal af dets legitime industrielle applikationer.
En australsk spil, kaldet Bindeez (i) ( Aqua Dots i Nordamerika) består af små kugler af farvet plast der normalt indeholder 1,5-pentandiol blev tilbagekaldt i november 2007 af fabrikanten. Det viste sig, at den kinesiske producent, Wangqi Product Factory, havde erstattet den fysiologisk sikre pentan-1,5-diol uden tilladelse med butan-1,4-diol, sandsynligvis af omkostningsårsager (ChemNet Kina estimerer prisen på 1,4- butandiol mellem $ 1.350 og $ 2.800 pr. ton sammenlignet med omkring $ 9.700 pr. ton for 1,5-pentandiol).